Το Απολυτίκιο του Προφήτη Ηλία: θεολογική ανάλυση και συμβολισμοί
Μια ερμηνεία του απολυτικίου του Προφήτη Ηλία, αναλύοντας τις χριστολογικές προτυπώσεις, τον ρόλο του ως προδρόμου και τη χαρισματική διακονία του.
Μια ερμηνεία του απολυτικίου του Προφήτη Ηλία, αναλύοντας τις χριστολογικές προτυπώσεις, τον ρόλο του ως προδρόμου και τη χαρισματική διακονία του.
Οι έξι ψαλμοί που αναγιγνώσκονται στην αρχή του όρθρου: η λειτουργική θέση, η θεολογία της κατάνυξης και η πατερική προτροπή στην καρδιακή συμμετοχή.
Η πέμπτη Οικουμενική Σύνοδος, η καταδίκη των «Τριών Κεφαλαίων» και του ωριγενισμού, και η ερμηνεία της Χαλκηδόνος με κυρίλλειο πνεύμα υπό τον Ιουστινιανό.
Η έκτη Οικουμενική Σύνοδος, η καταδίκη του μονοθελητισμού και η διακήρυξη των δύο φυσικών θελήσεων και ενεργειών στον Χριστό, κατά την ομολογία του Μαξίμου.
Ὁ βίος καὶ τὸ μαρτύριο τῆς Ἁγίας Κυριακῆς τῆς Μεγαλομάρτυρος, κόρης τῶν μαρτύρων Δωροθέου καὶ Εὐσεβίας, ἐπὶ Διοκλητιανοῦ· ἡ μνήμη της τιμᾶται στὶς 7 Ἰουλίου.
Η ορθόδοξη τιμητική προσκύνηση των ιερών λειψάνων έχει αγιογραφική και πατερική θεμελίωση, ενώ διακρίνεται σαφώς από κάθε μορφή ειδωλολατρίας ή δεισιδαιμονίας.
Μια κατηχητική ανάλυση των δύο ιερών τραπεζών του Ιερού Βήματος: του τριπλού συμβολισμού της Αγίας Τραπέζης (Θρόνος, Γολγοθάς, Τάφος) και της Αγίας Προθέσεως ως σπηλαίου της Βηθλεέμ, σύμφωνα με την πατερική παράδοση.
Παρουσίαση των τεσσάρων Ευαγγελιστών, των Απολογητών του 2ου αιώνα και της έννοιας του μάρτυρα ως θεμελιώδους μαρτυρίας στην πρώτη Εκκλησία.
Η ευλογία των πέντε άρτων, του σίτου, του οίνου και του ελαίου κατά τη λιτή των εορτών αποτελεί αρχαία πρακτική με βαθύ θεολογικό και ποιμαντικό νόημα.
Νηφάλια εξέταση της απαγόρευσης εισόδου γυναικών στο Άγιον Όρος: θεολογική βάση στην αφιέρωση στη Θεοτόκο, ιστορικό-νομικό πλαίσιο και τεκμηριωμένη απάντηση στις ενστάσεις περί διακρίσεων.
Ένας νηφάλιος κατηχητικός οδηγός για το πώς η πίστη διαστρέφεται σε μαγική δεισιδαιμονία ή νοσηρή θρησκοληψία, σύμφωνα με την Αγία Γραφή, τους Ιερούς Κανόνες και την πατερική παράδοση.
Το 313 οι Κωνσταντίνος και Λικίνιος συμφώνησαν ανεξιθρησκία και αποκατάσταση των εκκλησιαστικών περιουσιών. Όμως ο όρος «Διάταγμα» δεν ανταποκρίνεται στην ιστορική πραγματικότητα: επρόκειτο μάλλον για επιστολή προς τοπικούς διοικητές.
Μια αναλυτική εξέταση της ακολουθίας του Εσπερινού, της αρχαιότερης βραδινής προσευχής της Εκκλησίας, με έμφαση στη δομή, τους ύμνους και την πνευματική της σημασία ως έναρξη του λειτουργικού χρόνου.
Η καταλαλιά ως αμαρτία, η πατερική της ανάλυση και ο δρόμος της ίασης κατά τον Ιωάννη της Κλίμακος, τον Αββά Δωρόθεο και τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο.
Η ακολουθία της μοναχικής κουράς, οι τρεις βαθμίδες της, ο συμβολισμός της αλλαγής ονόματος, οι υποσχέσεις και η σημασία των μοναχικών ενδυμάτων.
Η πράξη του τεμαχισμού του Αμνού στη Θεία Λειτουργία, το θεολογικό παράδοξο της αδιαιρέτου διαιρέσεως και η απεικόνισή του στην κόγχη του Ιερού.
Μια εξέταση των πρώτων χριστιανικών συμβόλων (Χ-Ρ, ΙΧΘΥΣ, ΙΗΣ, ΙΣ ΧΣ ΝΙΚΑ, λάβαρο) ως μυστικής γλώσσας ομολογίας στους διωγμούς και η θεολογική και ιστορική τους αξία.
Η Οκτώηχος είναι το λειτουργικό βιβλίο που οργανώνει την υμνογραφία σε οκτώ ήχους σε εβδομαδιαίο κύκλο, με καταγωγή από την παλαιστινιακή μοναστική παράδοση και σύστημα που ολοκληρώθηκε από τον Ιωάννη Δαμασκηνό.
Τι είναι η Παράκληση, η δομή των δύο Κανόνων, η απόδοσή τους στον Θεοστήρικτο και τον Θεόδωρο Β΄ Λάσκαρη, η χρήση κατά το Δεκαπενταύγουστο και το νόημα της μεσιτείας της Θεοτόκου.
Η ορθόδοξη πρακτική της επικλήσεως των αγίων έχει αγιογραφική, λειτουργική και πνευματική θεμελίωση, κατανοούμενη πάντοτε μέσα στη μία Εκκλησία του Χριστού, όπου η τιμή διακρίνεται από τη λατρεία.
Διερεύνηση τοῦ τάματος ὡς ἐκούσιας ἀφιέρωσης στὸν Θεό· διάκριση τῆς γνήσιας εὐλάβειας ἀπὸ τὴ δεισιδαιμονία, μὲ βάση τὴ βιβλικὴ καὶ κανονικὴ παράδοση.
Η διαφορά ανάμεσα στην πρώτη ευλογία ενός νεόδμητου ναού (Θυρανοίξια) και τον πλήρη καθιερωμό με τα άγια λείψανα (Εγκαίνια) – ιστορικό, θεολογικό και ποιμαντικό πλαίσιο.
Η υπακοή συνιστά θεμελιώδη αρετή της ορθόδοξης πνευματικότητας, η οποία συναρτάται οργανικά με την ταπείνωση και τη διάκριση· προϋποθέτει όμως συγκεκριμένες οριοθετήσεις αποφεύγοντας την τυφλή υποταγή.
Τι είναι η προφητεία στην ορθόδοξη πίστη, ποιες προφητείες εκπληρώθηκαν στον Χριστό, τι ακόμη αναμένει η Εκκλησία και πώς διακρίνει το γνήσιο χάρισμα από την πλάνη.
Μια σύντομη αναφορά στον προορισμό, τον συμβολισμό και τη χρήση του κομποσκοινιού στην ορθόδοξη ασκητική πρακτική.
Τα αίτια του αντισημιτισμού στο ναζιστικό Τρίτο Ράιχ: ιδεολογία, οικονομική κρίση και η προπαγάνδα των πλαστών «Πρωτοκόλλων των Σοφών της Σιών».
Ο ρόλος του άρτου και του οίνου στη Θεία Κοινωνία: το ένζυμο πρόσφορο, το νάμα, η Προσκομιδή και οι μερίδες υπέρ υγείας και υπέρ αναπαύσεως.
Τί συνέβη μὲ τὸ ἀνάθεμα τοῦ ’21, πῶς ἑρμηνεύεται ὁ ἐξαναγκασμὸς ποὺ τὸ συνόδευε, καὶ πῶς ἡ Ἐκκλησία ἔζησε τὴν ἀντίφαση νὰ ἀπαγχονίζεται ὁ Ποιμενάρχης της.
Ο βίος του αγίου Κυπριανού του Αντιοχέως, που από περιώνυμος μάγος έγινε επίσκοπος και μάρτυρας, και η νηφάλια ορθόδοξη στάση απέναντι στη μαγεία.
Ποιοι είναι οι Αντιχαλκηδόνιοι, τι πιστεύουν για τη φύση του Χριστού και πού βρίσκεται ο διάλογος με την Ορθόδοξη Εκκλησία.
Μια νηφάλια εξέταση της εκκλησιαστικής περιουσίας, από τη διάλυση των μονών του 1833 έως το σημερινό καθεστώς κρατικής μισθοδοσίας του κλήρου στην Ελλάδα.
Η μουσική παράδοση των Επτανήσων, όπου τα κάλαντα ψάλλονται ως εναρμονισμένες καντάδες, μαρτυρεί τη συνάντηση της ορθόδοξης λατρείας με τη δυτική πολυφωνία.
Τι ήταν οι Βαυαροί Illuminati του 1776, πώς έγιναν σύμβολο συνωμοσιολογίας, και γιατί η Ορθοδοξία απαντά στον φόβο με νήψη και εμπιστοσύνη στον Θεό.
Πώς ένα ρωμαϊκό έθιμο έγινε φορέας του χαρμόσυνου μηνύματος της Γέννησης· η ιστορία, το κεντρικό νόημα και ο αγαπημένος ύμνος από πόρτα σε πόρτα.
Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής παιδιά ψάλλουν το «Μοιρολόι της Παναγίας», θρηνώντας τη Σταύρωση, και κρατούν στεφάνι για τον Επιτάφιο· παράδοση των Λαζαρίνων.
Το πρωτοχρονιάτικο κάλαντο «Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά» και η σύνδεσή του με τον Μέγα Βασίλειο, τον δικό μας Άι-Βασίλη, υπό το φως της ορθόδοξης παράδοσης.
Μια σύντομη εξέταση των παραδοσιακών καλάντων της παραμονής των Θεοφανείων, του θεολογικού τους πυρήνα και της λαϊκής ποιητικής τους έκφρασης.
Το Σάββατο του Λαζάρου, τα παιδιά ψάλλουν τα κάλαντα που εξιστορούν την έγερση του φίλου του Κυρίου, προτυπώνοντας τη νίκη κατά του θανάτου.
Τα χριστουγεννιάτικα, πρωτοχρονιάτικα και των Φώτων κάλαντα της Κρήτης ψάλλονται με λύρα και λαούτο, στο ιδίωμα της δεκαπεντασύλλαβης μαντινάδας.
Ρουγκατσάρια, Μπουμπουσάρια και Κωτσαμάνια: τα μασκαράδικα έθιμα της δυτικής Μακεδονίας κατά το Δωδεκαήμερο και η λαογραφική τους ταυτότητα και ηχώ.
Από τα σαλόνια της Σμύρνης ως τα βυζαντινόηχα ρεφρέν των Φαράσων: τα κάλαντα της Μικράς Ασίας, όπως τα διέσωσε η Δόμνα Σαμίου.
Μια νηφάλια εξέταση της ρήξης της Μονής Εσφιγμένου με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, με επίκεντρο την αντι-οικουμενιστική στάση και τη μη μνημόνευση.
Η πορεία της Ασσυριακής Εκκλησίας της Ανατολής από την Έφεσο (431) έως σήμερα: χριστολογική διαμάχη, ιεραποστολή και σύγχρονος διάλογος.
Μια νηφάλια και τεκμηριωμένη εξέταση της ουνιακής μεθόδου ενώσεως, της πορείας των Ανατολικών Καθολικών Εκκλησιών και της ορθόδοξης κριτικής της.
Η ίδρυση των Παλαιοκαθολικών μετά την Α΄ Βατικανή Σύνοδο, η οργάνωσή τους και ο διάλογος με την Ορθόδοξη Εκκλησία που ανεκόπη λόγω φιλελεύθερων αποκλίσεων.
Το λαϊκό δρώμενο των Μωμόγερων και τα ποντιακά κάλαντα: από τη διάσωση των προσφύγων ως την αναγνώριση της UNESCO — ένα ζωντανό έθιμο μέσα στο Δωδεκαήμερο.
Τα «Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών»: μια αποδεδειγμένη πλαστογραφία της τσαρικής εποχής, και γιατί η Ορθοδοξία απορρίπτει κάθε ψευδομαρτυρία και μίσος.
Η σύγχυση ανάμεσα στον Άγιο Βασίλειο, τον Άγιο Νικόλαο και τον Santa Claus, η προέλευσή της και η πνευματική πρόκληση της εμπορευματοποίησης των Χριστουγέννων.
Τα λαϊκά δρώμενα της Θράκης συνδυάζουν την ευετηρία με τον εορταστικό κύκλο· κουδούνια, μάσκες και παραδοσιακή μουσική ζωντανεύουν την τοπική παράδοση.
Μαγεία, μαντεία και δαιμονολατρία από την αρχαιότητα ως σήμερα: η βιβλική, πατερική και κανονική αντιμετώπιση της Εκκλησίας.
Ποιοι είναι οι «Μάρτυρες του Ιεχωβά», πού διαφοροποιούνται από τη χριστιανική πίστη και γιατί η Εκκλησία τους βλέπει ως σύγχρονη αναβίωση του αρειανισμού.
Η συνοδική καταδίκη της Μασονίας (1933), το θεολογικό πρόβλημα του Τεκτονισμού και η επέκταση της ανησυχίας σε συναφείς οργανώσεις όπως οι Lions και οι Ρόταρυ.
Πώς η ποπ κουλτούρα διαχέει αποκρυφιστική τελετουργική γλώσσα και σύμβολα, και γιατί κατά την Ορθοδοξία το «θέαμα» αυτό δεν είναι ποτέ πνευματικά αθώο.
Η εικόνα του εναγκαλισμού των αποστόλων Πέτρου και Παύλου συμπυκνώνει το μυστήριο της ενότητας της Εκκλησίας εν Χριστώ, μέσα από την εν Πνεύματι συμφιλίωση.
Με αφορμή τις θεωρίες της Mary Stewart Relfe για το barcode ως χάραγμα του Θηρίου, η ορθόδοξη παράδοση διακρίνει την αριθμολογία από την αποστασία.
Μια νηφάλια εξέταση της ιστορικής ύπαρξης του Ιησού Χριστού μέσα από ρωμαϊκές, ιουδαϊκές και ειδωλολατρικές πηγές και την ορθόδοξη προοπτική.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία βλέπει τα ναρκωτικά, το αλκοόλ και τη βία όχι ως ηθικές παραβάσεις αλλά ως συμπτώματα βαθιάς υπαρξιακής πληγής που θεραπεύεται με αγάπη.
Πώς η ορθόδοξη παράδοση κατανοεί τη θεραπεία του ανθρώπου ως θέωση κατά χάριν, και γιατί οι μέθοδοι αυτοβελτίωσης επαναλαμβάνουν το προπατορικό αμάρτημα.
Η πνευματική πλάνη κατά τον Άγιο Ιγνάτιο Μπριαντσιανίνωφ και τον Αββά Βαρσανούφιο: η διπλή όψη της, η οδός της ταπείνωσης και η διάκριση ως φύλακας της ψυχής.
Πώς η Θεοσοφία της Μπλαβάτσκυ και το Δωδεκάθεο αναβιώνουν την αρχαία πλάνη, και τα ορθόδοξα κριτήρια που φανερώνουν τον προσωπικό Θεό και τη σωτηρία εν Χριστώ.
Ἡ Ἀνάστασις τοῦ Χριστοῦ ὡς θεμέλιον τῆς πίστεως καὶ ἡ Κυριακὴ ὡς ὀγδόη ἡμέρα, ἀνέσπερος αἰὼν καὶ πρόγευσις τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν.
Πῶς ἡ Ἐκκλησία ἀγκάλιασε κριτικὰ τὴν ἑλληνικὴ παιδεία, ἀπὸ τὸν Ἰουστῖνο καὶ τὸν Βασίλειο ἕως τὶς δογματικὲς διατυπώσεις τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων.
Ἀπὸ τοὺς μάρτυρες τῆς Ρώμης ὥς τοὺς νεομάρτυρες τοῦ 20οῦ αἰώνα καὶ τοὺς διωγμοὺς τῆς σύγχρονης ἐποχῆς· ἡ Ἐκκλησία ἐπιβιώνει διὰ τοῦ Σταυροῦ.
Η εκατονταετής σύγκρουση για τις ιερές εικόνες σε δύο κύματα: τα αίτια, τα επιχειρήματα των εικονομάχων και η θεολογική απάντηση της Εκκλησίας.
Ποιὲς εἰκόνες κρατᾶ κάθε ὀρθόδοξο σπίτι, πῶς στήνεται ἡ γωνιὰ τῆς προσευχῆς, τὸ κανδήλι, καὶ πῶς διαλέγει μιὰ οἰκογένεια τὶς εἰκόνες της.
Τί εἶναι τὸ Ἐκλογάδιον, πῶς συνδέεται μὲ τὸ Εὐαγγέλιον καὶ τὸν Ἀπόστολον, καὶ ποιά ἡ θέσις του στὴν ἐνοριακὴ καὶ μοναστικὴ λατρευτικὴ ζωή.
Η ορθόδοξη θεώρηση της ευγονικής: ο άνθρωπος είναι πρόσωπο κατ’ εικόνα Θεού από τη σύλληψη, και καμία επιλογή «ποιότητας» ζωής δεν αναιρεί την αξία του.
Ἀφιέρωμα στὸν Φώτη Κόντογλου, τὸν Μικρασιάτη ζωγράφο καὶ συγγραφέα ποὺ ἀνέστησε τὴν αὐθεντικὴ βυζαντινὴ εἰκονογραφικὴ παράδοση στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία.
Ο Πατήρ που υπερασπίστηκε τις εικόνες με τους τρεις «Ἀπολογητικοὺς Λόγους»: γιατί η ύλη αγιάζεται με τη Σάρκωση και πώς διακρίνεται η προσκύνηση από τη λατρεία.
Ἡ ὀρθόδοξη παράδοση τῆς ἡσυχίας, τῆς νήψεως, τῆς εὐχῆς τοῦ Ἰησοῦ καὶ ἡ θεολογία τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ περὶ οὐσίας καὶ ἐνεργειῶν.
Η παραβολή των ταλάντων (Ματθ. 25) ως καταστατικό της υπεύθυνης διαχείρισης: ο Θεός εμπιστεύεται αγαθά στον καθένα και ζητεί καρπό, όχι θαμμένο τάλαντο.
Η εικόνα δεν ζωγραφίζεται για να μιμηθεί τη φύση αλλά για να φανερώσει το άκτιστο. Ανάστροφη προοπτική, χρυσό βάθος, επιγραφές και χειρονομίες: ένας οδηγός.
Ποιές ἦσαν αἱ Σίβυλλες τῆς ἀρχαιότητος, τί εἶναι οἱ Σιβυλλικοὶ Χρησμοὶ ὡς ἰουδαιο-χριστιανικὸ ψευδεπίγραφο καὶ πῶς τοὺς χρησιμοποίησαν οἱ πρῶτοι ἀπολογητές.
Τεχνοείδωλα: όταν η τεχνολογία, η τεχνητή νοημοσύνη και τα κτίσματα παίρνουν τη θέση του Θεού. Η ορθόδοξη διάκριση ανάμεσα στη χρήση και τη λατρεία.
Η Ορθοδοξία δεν καταδικάζει την οικονομία αλλά διδάσκει τη σωστή διαχείριση των πόρων: ο άνθρωπος είναι οικονόμος των αγαθών του Θεού, όχι κύριός τους.
Μια βιοηθική προσέγγιση των αμβλώσεων: η ανθρώπινη ζωή και το πρόσωπο αρχίζουν από τη σύλληψη, και γι’ αυτό η άμβλωση παραβιάζει τα δικαιώματα του εμβρύου.
Ἡ θέση τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος γιὰ τὸν πολιτικὸ γάμο τῶν ὁμοφύλων, ὅπως διατυπώθηκε στὴν Ἐγκύκλιο 3085 καὶ στὴν εἰσήγηση τοῦ Μητροπολίτη Μεσογαίας Νικολάου.
Ο Ακάθιστος Ύμνος, το ασματικό εγκώμιο προς την Υπεραγία Θεοτόκο: η προέλευσή του, η ποιητική του δομή, η λειτουργική του τάξη και το θεολογικό του νόημα.
Ἡ «Νέα Ἐποχή τοῦ Ὑδροχόου» (New Age): ἡ ἱστορία, τὰ χαρακτηριστικὰ καὶ ἡ συνωμοσιολογία της, καὶ ἡ ὀρθόδοξη χριστιανικὴ κριτικὴ καὶ ἀπάντηση.
Η αυτοβιογραφία του Κλάους Κένεθ: δύο εκατομμύρια χιλιόμετρα αναζήτησης, από το μίσος και την πλάνη ως τον γέροντα Σωφρόνιο και την ορθόδοξη μετάνοια.
Μια ουφική λατρεία της Νέας Εποχής: ο Claude Vorilhon («Raël») ανάγει τη δημιουργία στους εξωγήινους «Ελοχίμ» και στρέφεται εχθρικά κατά του Χριστού.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία, με τη Γραφή και τους ιερούς Κανόνες, διδάσκει ότι η ζωή αρχίζει από τη σύλληψη και ότι η έκτρωση είναι φόνος — με αλήθεια και φιλανθρωπία.
Τί εἶναι ὁ τελωνισμὸς τῶν ψυχῶν κατὰ τὴν ὀρθόδοξη παράδοση: ἡ πορεία τῆς ψυχῆς μέσα ἀπὸ τὰ ἐναέρια τελώνια, μὲ ἀφορμὴ τὴν ὀπτασία τοῦ μοναχοῦ Γρηγορίου.
Ἡ διδασκαλία τοῦ Μεγάλου Βασιλείου καὶ τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου γιὰ τὸν δανεισμό, τὸν τόκο, τὴ φιλαργυρία καὶ τὴν προτροπὴ στὴ φιλανθρωπία.
Ὁ «Μέγας Ἱεροεξεταστὴς» τοῦ Ντοστογιέφσκι, ἀπὸ τοὺς «Ἀδελφοὺς Καραμάζοφ», καὶ τὸ ἐρώτημα τῆς ἐλευθερίας τοῦ πνεύματος ἀπέναντι στὴν ἐξουσία.
Ἡ ἔννοια τοῦ δανεισμοῦ, τοῦ χρέους καὶ τοῦ τόκου στὴν Παλαιὰ καὶ τὴν Καινὴ Διαθήκη, ἀπὸ τὸν μωσαϊκὸ νόμο καὶ τὸ σαββατικὸ ἔτος ἕως τὶς παραβολὲς τοῦ Κυρίου.
Υπάρχει χάσμα μεταξύ επιστήμης και θρησκείας; Η απάντηση του Αγίου Λουκά της Κριμαίας στον Γέκκελ — με Κοπέρνικο, Νεύτωνα, Παστέρ και τη γνώση της καρδιάς.
Ο Απόστολος Βαρνάβας των Εβδομήκοντα: η δράση του στις Πράξεις, ο ευαγγελισμός της Κύπρου, το μαρτύριο και το θαυμαστό αυτοκέφαλο της Κυπριακής Εκκλησίας.
Ο Άγιος Λουκάς της Κριμαίας για τη χριστιανική ανατροφή των παιδιών: η ευθύνη των γονέων, το παράδειγμα της μητέρας, το πρώτο μάθημα ευλάβειας.
Ο Μεγάλος Κανών του Αγίου Ανδρέου Κρήτης, το εκτενέστερο ποίημα της ορθόδοξης υμνογραφίας, ως πορεία μετανοίας και επιστροφής κατά τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή.
Εικόνες, Παράδοση, Θεία Ευχαριστία, νηπιοβαπτισμός: απάντηση στις κλασικές ενστάσεις της προτεσταντικής απολογητικής με Γραφή, Πατέρες και ιστορία.
Μία σύντομη εισαγωγή στη σημασία και τον συμβολισμό του θυμιατού ως λειτουργικό σκεύος και πράξη προσευχής στην ορθόδοξη παράδοση.
Τό ἐκκλησιαστικό «Μακεδονικό» ζήτημα ἀπό τήν αὐτοκέφαλη ἀνακήρυξη τοῦ 1967 ἕως τόν Τόμο αὐτοκεφαλίας τοῦ 2022, ὑπό τό φῶς τοῦ 34ου ἀποστολικοῦ κανόνα.
Ἡ τεχνητή νοημοσύνη καί ὁ ἄνθρωπος ὑπό τό φῶς τῆς ὀρθόδοξης ἀνθρωπολογίας. Η θεολογική προβληματική που προκύπτει από την εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης σε…
Τό πρόβλημα τοῦ κακοῦ: ἡ προέλευση καί ἡ φύση του κατά τήν ὀρθόδοξη θεολογία. Εισαγωγή Αναφέρεται η άποψη συγγραφέων της ιστορίας του Χριστιανισμού, ότι ο…
Ἐκκλησία καί πολιτεία στό Βυζάντιο: ἡ ἄποψη περί καισαροπαπισμοῦ καί τό πρότυπο τῆς «συμφωνίας» ἤ «συναλληλίας», ἀπό τόν Μέγα Κωνσταντῖνο ἕως τήν Ἅλωση.
Ἡ θρησκευτική ἔκφραση καί ἡ χρήση τοῦ Διαδικτύου: ἡ διάκριση online καί offline λατρείας καί ἡ παρουσία τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας στό ἑλληνικό Διαδίκτυο.
Ὁ ρόλος καί ἡ σημασία τῆς ἱστορίας στήν ὀρθόδοξη θεολογία, μέ ἀφετηρία τόν π. Γεώργιο Φλωρόφσκυ καί τόν Χριστιανισμό ὡς «θρησκεία τῶν ἱστορικῶν».
Ἡ παρερμηνεία τῶν Παθῶν τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ στήν πορεία τῆς ἱστορίας: μύθοι γιά τή θυσία, οἱ συγκρίσεις μέ Προμηθέα καί Σωκράτη καί ἡ ἀποκατάσταση τῆς Μαγδαληνῆς.
Ἡ ἐλευθερία τοῦ κατ’ εἰκόνα Θεοῦ ἀνθρώπου καί τό μυστήριο τῆς πτώσεως. Εισαγωγή Η δραματική αστοχία της πτώσης, αλλά και ο μετέπειτα πολιτισμός του…
Ἡ εἰρήνη πού χαρίζει ὁ Κύριος Ἰησοῦς σέ ἀντιδιαστολή πρός τήν Pax Romana. Η Ειρήνη του Κυρίου Ιησού και η Παξ Ρομάνα: Αναστοχαζόμενοι τις συνέπειες της…
Οἱ θεμελιώδεις ὄψεις τοῦ ὀρθόδοξου ἤθους ὡς καρποῦ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς. Εισαγωγή Η ηθική ως λέξη παράγεται από το ήθος και το ήθος χαρακτηρίζει το αγαθό ποιόν…
Ἡ Ἐκκλησία ὡς μυστήριο κατά τήν ὀρθόδοξη ἐκκλησιολογία: ἡ τριαδολογική, χριστολογική καί πνευματολογική θεώρηση καί ἡ ταύτιση Ἐκκλησίας καί Εὐχαριστίας.
Τί εἶναι ἡ ἐξομολόγηση, πῶς προετοιμαζόμαστε, πῶς ἐξελίσσεται τὸ μυστήριο, πόσο συχνὰ τὸ προσεγγίζουμε καὶ ποιά εἶναι ἡ καρποφορία τῆς μετανοίας.
Τί τρῶμε καὶ τί ὄχι κατὰ τὴ Μεγάλη Σαρακοστή, πῶς συμπληρώνεται ἡ νηστεία ἀπὸ τὴν προσευχὴ καὶ τὴν ἐλεημοσύνη, καὶ ποιὲς εἶναι οἱ προσαρμογὲς γιὰ ἀσθενεῖς καὶ…
Ἡ ἱστορία, τὸ θεολογικὸ νόημα καὶ ἡ θέση τοῦ Τρισαγίου Ὕμνου στὴ Θεία Λειτουργία καὶ στὴν προσευχητικὴ ζωὴ τοῦ ὀρθόδοξου χριστιανοῦ.
Η αναχώρηση του Μεγάλου Αντωνίου στην έρημο και η γέννηση του ερημιτικού μοναχισμού στην Αίγυπτο. Ο Μέγας Αντώνιος θεωρείται ο πατριάρχης του χριστιανικού…
Η μορφή του οσίου Μακαρίου και η ασκητική θεολογία των πατέρων της Νιτρίας και της Σκήτης. Ο όσιος Μακάριος ο Αιγύπτιος, γνωστός και ως Μακάριος ο Μέγας…
Πώς ο όσιος Παχώμιος διαμόρφωσε το κοινοβιακό μοναστικό πρότυπο και έδωσε στη μοναχική ζωή κανονιστική μορφή. Αν ο Μέγας Αντώνιος αποτελεί τον πατριάρχη του…
Τι είναι αγιότητα στην ορθόδοξη παράδοση: όχι κανονικοποίηση, αλλά μετοχή στη ζωή του Θεού και αναγνώριση από τη συνείδηση της Εκκλησίας.
Η ολονυκτία στη ζωή της Εκκλησίας ως νηπτική άσκηση και ως φανέρωση του εσχατολογικού φρονήματος του ορθόδοξου πιστού. Η αγρυπνία είναι μία από τις παλαιότερες…
Πώς η Εκκλησία καταξιώνει τον θάνατο ως κοίμηση και προετοιμασία για την Ανάσταση μέσα από την εξόδια ακολουθία. Η Νεκρώσιμος Ακολουθία είναι μία από τις πιο…
Η διδασκαλία της Εκκλησίας περί των αγγέλων: φύση, διακονία, αγγελικές τάξεις και η σχέση τους με την ανθρώπινη σωτηρία.
Η απάθεια στην ορθόδοξη παράδοση δεν σημαίνει αναισθησία αλλά την ελευθερία της καρδιάς από την τυραννία των παθών. Η απάθεια είναι ένας από τους κεντρικούς…
Οι εξωτερικές και εσωτερικές συνθήκες που οι πατέρες θεωρούν αναγκαίες για την ωρίμανση της νοεράς προσευχής στον ορθόδοξο ησυχασμό.
Η ορθόδοξη ασκητική παράδοση περιγράφει το πένθος της μετανοίας ως μια χαρμολύπη που γεννά εσωτερική ελευθερία. Λίγες έννοιες της ορθόδοξης ασκητικής φαίνονται…
Η διδασκαλία της Εκκλησίας περί της πτώσεως των αγγέλων, της δράσεως των δαιμόνων και της νίκης του Χριστού επί του διαβόλου.
Τρεις κορυφαίες δεσποτικές εορτές ως αλληλένδετες όψεις της φανερώσεως του Λόγου. Οι δεσποτικές εορτές της Ορθοδόξου Εκκλησίας οργανώνουν τη λειτουργική μνήμη…
Η θεμελιώδης ορθόδοξη διδασκαλία περί της άκτιστης ουσίας και των άκτιστων ενεργειών του Θεού, όπως διατυπώθηκε από τον Γρηγόριο Παλαμά.
Η διάκριση είναι η αρετή που τοποθετεί κάθε άλλη αρετή στο μέτρο της και διακρίνει το θέλημα του Θεού από τις παγίδες της φιλαυτίας.
Η πατερική διάκριση μεταξύ εικόνας και ομοιώσεως: τι δίνεται κατά τη δημιουργία και τι κατακτάται μέσα από τη ζωή της χάριτος.
Πώς συντίθενται ο ακίνητος και ο κινητός κύκλος των εορτών στον ενιαύσιο λειτουργικό χρόνο της Εκκλησίας. Ο εορτολογικός κύκλος της Εκκλησίας δεν είναι…
Η θεολογία και η πρακτική της επικλήσεως του ονόματος του Ιησού στον ορθόδοξο ησυχασμό. Στον ορθόδοξο ησυχασμό η επίκληση του ονόματος του Ιησού κατέχει…
Η φιλαυτία στη διδασκαλία των πατέρων ως η μήτρα από την οποία βλαστάνουν όλα τα πάθη και η ρίζα της πνευματικής αρρώστιας.
Η μεγάλη πνευματική αναγέννηση του Άθωνα και της σλαβικής Ορθοδοξίας με τους Νικόδημο τον Αγιορείτη, Μακάριο Νοταρά και Παΐσιο Velichkovsky.
Η ορθόδοξη παράδοση περιγράφει την πνευματική πορεία ως τριμερή κίνηση από την κάθαρση στον φωτισμό και τη θέωση. Όταν οι πατέρες της Εκκλησίας θέλουν να…
Το ασκητικό σύγγραμμα του οσίου Ιωάννου της Κλίμακος ως οδηγός πνευματικής ανόδου σε τριάντα βαθμίδες. Η «Κλίμαξ» του οσίου Ιωάννου του Σιναΐτου είναι ένα από…
Η εβδομαδιαία λειτουργική ασκητική του ορθόδοξου πιστού: ώρες, ακολουθίες και η ανάπτυξη της προσευχητικής ζωής μέσα στον χρόνο.
Η θεολογία του Λόγου από τον Ιωάννη τον Θεολόγο μέχρι τη χριστολογία των Καππαδοκών και του Μαξίμου του Ομολογητή. Η λογολογία, δηλαδή η θεολογία περί του…
Πώς οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδος διαπλάθουν τη μνήμη του Πάθους ως μυσταγωγία της σωτηρίας. Η Μεγάλη Εβδομάδα συνιστά μοναδική περίοδο του…
Η ορθόδοξη διδασκαλία για την κατάσταση των ψυχών στο διάστημα μεταξύ της κοιμήσεως και της κοινής αναστάσεως. Ένα από τα πιο διακριτά σημεία της ορθοδόξου…
Η εκκλησιαστική παράδοση των μνημοσύνων ως έκφραση κοινωνίας ζώντων και κεκοιμημένων εν Χριστώ. Τα μνημόσυνα αποτελούν χαρακτηριστική έκφραση της ορθοδόξου…
Η νηστεία στην ορθόδοξη παράδοση ως άσκηση πνευματική, εκκλησιολογική πράξη και άνοιγμα προς την κοινωνία με τον Θεό. Η νηστεία είναι ίσως η πιο δημοφιλής και…
Η τριμερής ανθρωπολογική δομή κατά τους πατέρες και η σημασία της για την κατανόηση της πνευματικής ζωής. Όταν οι ορθόδοξοι πατέρες μιλούν για τον άνθρωπο…
Η ίδρυση της Αυτοκέφαλης Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αμερικής το 1970, η ιστορική της πορεία και το ζήτημα της κανονικής αναγνωρίσεώς της.
Σύντομες ακολουθίες που αγιάζουν διακριτά σημεία του εικοσιτετραώρου στην ορθόδοξη παράδοση. Οι Ώρες είναι σύντομες λειτουργικές ακολουθίες που αγιάζουν…
Η συγκρότηση της Ορθόδοξης Διασποράς στη Δύση, οι κανονικές προκλήσεις της δικαιοδοσιακής αλληλεπικαλύψεως και η πορεία προς την ενότητα.
Η εικονογραφική τυπολογία του Χριστού Παντοκράτορος στον τρούλο των βυζαντινών ναών: στοιχεία, μηνύματα και η σχέση με την ευχαριστιακή σύναξη.
Γιατί η Ανάσταση του Κυρίου συγκροτεί το θεολογικό και λειτουργικό κέντρο όλου του εκκλησιαστικού έτους. Στην ορθόδοξη παράδοση το Πάσχα δεν είναι μία εορτή…
Η αναστάσιμη περίοδος των πενήντα ημερών ως ζωντανή μυσταγωγία της παρουσίας του Παρακλήτου. Το Πεντηκοστάριο είναι το λειτουργικό βιβλίο και η αντίστοιχη…
Η σχέση πνευματικού πατρός και πνευματικού τέκνου ως κεντρικός θεσμός της ορθόδοξης ασκητικής παραδόσεως. Η σχέση πνευματικού πατρός και πνευματικού τέκνου…
Η πνευματική πλάνη ως ένας από τους πιο επικίνδυνους και διακριτικούς κινδύνους στη ζωή της προσευχής και της ασκήσεως. Στην ορθόδοξη ασκητική γραμματεία η…
Η ορθόδοξη ερμηνευτική σχέση των δύο Διαθηκών: τυπολογία, προφητεία και η ενότητα της οικονομίας του Θεού στην ιστορία. Η Παλαιά και η Καινή Διαθήκη συνιστούν…
Η σιωπή στην ορθόδοξη παράδοση δεν είναι απλή απουσία λόγου αλλά ασκητική πράξη που προετοιμάζει την προσευχή. Στις σύγχρονες κοινωνίες η σιωπή έχει γίνει…
Η σχέση σώματος και προσευχής στον ορθόδοξο ησυχασμό: η συμμετοχή του σώματος στην εργασία της εσωτερικής ησυχίας. Ο ορθόδοξος ησυχασμός δεν θεωρεί το σώμα…
Η ορθόδοξη κατανόηση της σωτηρίας ως οντολογικής μεταμορφώσεως του ανθρώπου, σε διάκριση από νεώτερες δικανικές προσεγγίσεις.
Η ορθόδοξη ερμηνεία του Σταυρού όχι ως τιμωρητική ικανοποίηση, αλλά ως υπέρτατη αυτοπροσφορά αγάπης που νικά τον θάνατο.
Η αναγέννηση του βυζαντινού κοινοβιακού βίου από τη Μονή Στουδίου και η επίδρασή της στην ορθόδοξη μοναστική παράδοση. Η Μονή του Στουδίου στην…
Πώς τρεις σύγχρονοι Έλληνες πατέρες του εικοστού αιώνος συνέχισαν τη φιλοκαλική παράδοση στις ημέρες μας. Η φιλοκαλική παράδοση δεν αποτελεί παρελθοντικό…
Άγγελος, λέων, μόσχος και αετός: η προέλευση και η θεολογική σημασία των τεσσάρων ζωδίων που συνοδεύουν τους Ευαγγελιστές στην ορθόδοξη εικονογραφία.
Η συνείδηση ως φωνή του Θεού μέσα στον άνθρωπο και ως κανόνας της πνευματικής ζωής στη διδασκαλία των πατέρων. Η συνείδηση κατέχει στην πατερική σκέψη μια…
Η ορθόδοξη διδασκαλία περί της συνεργασίας θείας χάριτος και ανθρώπινης ελευθερίας στη σωτηρία, σε διάκριση από μονομερείς προτεσταντικές προσεγγίσεις.
Η σύνοδος που αποκατέστησε τον Φώτιο στον πατριαρχικό θρόνο, απαγόρευσε κάθε προσθήκη στο Σύμβολο της Πίστεως και θεωρείται από πολλούς ως όγδοη οικουμενική.
Τα πάθη στην ορθόδοξη πατερική παράδοση ως αλλοιώσεις της φυσικής λειτουργίας της ψυχής, και η οδός της θεραπείας τους. Στην ορθόδοξη πατερική θεολογία τα πάθη…
Πώς η ορθόδοξη παράδοση προσεγγίζει το πρόβλημα του κακού: η ανυπαρξία του ως ουσίας, η ελευθερία του ανθρώπου και ο Σταυρός ως απάντηση.
Η περίοδος του Τριωδίου ως πορεία μετανοίας και νηστείας προς το πασχάλιο μυστήριο. Το Τριώδιο ονομάζεται έτσι από το λειτουργικό βιβλίο που περιέχει τους…
Η αναμενόμενη ολοκλήρωση της ιστορίας — και η ορθόδοξη ερμηνεία της εσχατολογικής Κρίσης. Σε κάθε Θεία Λειτουργία ομολογούμε ότι ο Χριστός «πάλιν ἐρχόμενον…
Τι συμβαίνει μετά τον θάνατο; Η ορθόδοξη διδασκαλία περί ψυχής, μέσης κατάστασης και ανάστασης σώματος. Όλες οι θρησκείες έχουν να πουν κάτι για τον θάνατο.
Το «Περιβόλι της Παναγίας» — μια χιλιετηρίδα ζωντανής μοναχικής ζωής στο Άγιον Όρος. Το Άγιον Όρος είναι ένας τόπος μοναδικός στον κόσμο.
Πώς προέκυψαν τα πέντε αρχαία Πατριαρχεία και ποιά είναι η σχέση τους σήμερα. Η ορθόδοξη εκκλησιολογία διαμορφώθηκε γύρω από την έννοια της Πενταρχίας — των…
Πώς αποφασίζει η Εκκλησία; Όχι με μοναρχία ούτε με δημοκρατία, αλλά με σύνοδο στην οποία μετέχει το Πνεύμα. Στην Ορθοδοξία δεν υπάρχει Πάπας.
Όχι δικαστήριο, όχι ψυχοθεραπεία — το μυστήριο της θεραπείας της ψυχής στην ορθόδοξη παράδοση. Λίγα μυστήρια έχουν παρανοηθεί τόσο όσο η εξομολόγηση.
Επτά μυστήρια ή πιο πολλά; Πώς η Ορθοδοξία κατανοεί τη μυστηριακή ζωή. Η ορθόδοξη Εκκλησία αναγνωρίζει επτά κύρια μυστήρια — αλλά αυτή η αρίθμηση δεν είναι…
Σύντομη εισαγωγή στα επτά μυστήρια της Ορθοδοξίας: Βάπτισμα, Χρίσμα, Ευχαριστία, Μετάνοια, Γάμος, Ιερωσύνη, Ευχέλαιο. Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, η μυστηριακή ζωή…
Από τη φαγιούμ στην κρητική σχολή — οι κύριες παραδόσεις της ορθόδοξης εικονογραφίας. Η ορθόδοξη εικονογραφία δεν είναι ομοιόμορφη.
Η Ιερωσύνη στην Ορθόδοξη παράδοση: τρεις βαθμοί χειροτονίας, αποστολική διαδοχή και η εκκλησιολογική σημασία τους. Η Ιερωσύνη ανήκει στα επτά μυστήρια της…
Πώς κατανοεί η Ορθοδοξία τον παράδεισο και την κόλαση — όχι ως τόπους αλλά ως καταστάσεις. Στην ορθόδοξη θεολογία, ο παράδεισος και η κόλαση δεν είναι κυρίως…
Η εικόνα δεν είναι θρησκευτική ζωγραφική — είναι θεολογική πραγματικότητα. Πώς και γιατί η Ορθοδοξία προσκυνά τις εικόνες.
Η ορθόδοξη κατανόηση της επανέλευσης του Χριστού και της τελικής κρίσεως. Στο Σύμβολο της Πίστεως ομολογούμε για τον Χριστό «καὶ πάλιν ἐρχόμενον μετὰ δόξης…
Το μυστήριο του Ευχελαίου στην ορθόδοξη παράδοση: γραφική θεμελίωση, λειτουργική δομή και ποιμαντική σημασία. Το Ευχέλαιο — η ιερά ευχή του ελαίου — αποτελεί…
Η μοναδική μουσική παράδοση της ορθόδοξης Εκκλησίας — οκτώ ήχοι, χωρίς όργανα, με θεολογικό σκοπό. Όποιος εισέλθει σε ορθόδοξο ναό κατά τη Λειτουργία ακούει…
Η εσχατολογική διάσταση της χριστιανικής πίστης ως ζωντανή προσμονή της βασιλείας του Θεού. Στην ορθόδοξη παράδοση, τα «έσχατα» δεν είναι μόνο η συντέλεια του…
Γιατί η Θεία Λειτουργία βρίσκεται στο κέντρο της ορθόδοξης ζωής και τι σημαίνει να είσαι «λειτουργικό σώμα». Η ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι κυρίως οργάνωση ή…
Η πρώτη πανορθόδοξη σύνοδος του 21ου αιώνα: συμμετοχή, αποφάσεις και διορθόδοξη συζήτηση. Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας πραγματοποιήθηκε…
Η ιδιάζουσα παράδοση των μοναχών που ζούσαν πάνω σε στύλους ως μαρτυρία ριζικής αφιερώσεως. Ανάμεσα στις πιο ιδιάζουσες ασκητικές πρακτικές της ορθόδοξης…
Θεοτόκος, Αειπάρθενος, Πλατυτέρα — οι τίτλοι της Μητέρας του Θεού και η μοναδική θέση της στη σωτηρία. Η Παναγία κατέχει στην ορθόδοξη πίστη μια θέση μοναδική:…
Η μοναχική απομόνωση ως ριζική επιλογή πνευματικής ζωής στην παράδοση των Πατέρων της ερήμου. Δίπλα στον κοινοβιακό βίο, η ορθόδοξη παράδοση γνωρίζει και τον…
Η συνοδική δικαίωση του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά και η δογματική διατύπωση των ακτίστων θείων ενεργειών. Η Σύνοδος της Κωνσταντινουπόλεως του 1351 αποτελεί…
Γιατί έγινε άνθρωπος ο Θεός; Η σωτηριολογική διδασκαλία ότι ο Θεός σαρκώθηκε για να μπορέσει ο άνθρωπος να θεωθεί. «Ὁ Θεὸς ἐνηνθρώπησεν ἵνα ὁ ἄνθρωπος θεωθῇ.»…
Οι σύνοδοι του 14ου αιώνα που δικαίωσαν τη διδασκαλία του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά για τις άκτιστες ενέργειες. Οι Ησυχαστικές Σύνοδοι Κωνσταντινουπόλεως του 14ου…
Η οργάνωση της κοινοβιακής μοναστικής ζωής και η θεολογία της ως μίμηση της Εκκλησίας. Στην ορθόδοξη μοναστική παράδοση ο κοινοβιακός βίος είναι μία από τις…
Πατήρ, Υἱός, Άγιον Πνεύμα — η θεμελιώδης διδασκαλία της Εκκλησίας και η σημασία της για την πνευματική ζωή. Η ορθόδοξη πίστη ξεκινά με την ομολογία ενός Θεού…
Η ιστορία και η πνευματική σημασία του Αγίου Όρους ως κέντρου της ορθόδοξης μοναστικής παράδοσης. Το Άγιον Όρος, η χερσόνησος του Άθω στη Χαλκιδική, αποτελεί…
Η Β' Σύνοδος της Καρθαγένης, οι 133 αφρικανικοί κανόνες και η συγκωδικοποίηση του δυτικού κανονικού δικαίου. Η Σύνοδος της Καρθαγένης του 419 αποτελεί την…
Η μεγαλύτερη ανθολογία της ορθόδοξης ασκητικής γραμματείας — δομή, περιεχόμενο και πνευματική σημασία. Η Φιλοκαλία είναι το ορθόδοξο αντίστοιχο μιας…
Η ισορροπία ανάμεσα στη συλλογική απόφαση των επισκόπων και την προεδρία ενός πρώτου στην ορθόδοξη παράδοση. Η ορθόδοξη εκκλησιολογία διατηρεί μία λεπτή…
Η Σύνοδος που συμπλήρωσε κανονιστικά τις Ε' και ΣΤ' Οικουμενικές Συνόδους. Η Σύνοδος εν Τρούλλω, γνωστή και ως «Πενθέκτη», συγκλήθηκε το 692 στην…
Τι είναι το άκτιστο φως, ποιοι το είδαν και πώς συνδέεται με την κατά χάριν θέωση. Στα ευαγγέλια διαβάζουμε ότι κατά τη Μεταμόρφωση πάνω στο όρος Θαβώρ, ο…
Τι σημαίνει «καθολική» Εκκλησία στο ορθόδοξο Σύμβολο και πώς διαφέρει από την παγκοσμιότητα. Όταν στο Σύμβολο της Πίστεως ομολογούμε «μίαν, αγίαν, καθολικήν…
Η μεταρρύθμιση του 1924, η αντίδραση των ζηλωτών και η σύγχρονη πραγματικότητα του παλαιοημερολογητικού χώρου. Το παλαιοημερολογητικό σχίσμα είναι μια…
Η θεολογική υπεράσπιση της ησυχαστικής εμπειρίας τον 14ο αιώνα και η διάκριση ουσίας-ενεργειών στον Θεό. Ο 14ος αιώνας υπήρξε καθοριστικός για την ορθόδοξη…
Ο πρώτος βαθμός της ιεροσύνης και η αρχαία διακονία ως πρότυπο της εκκλησιαστικής υπηρεσίας. Ο διάκονος είναι ο πρώτος βαθμός της ορθόδοξης ιεροσύνης.
Η εξέλιξη του παπικού πρωτείου από πρωτείο τιμής σε πρωτείο εξουσίας και αλάθητο. Το ζήτημα του παπικού πρωτείου αποτελεί το βαθύτερο εκκλησιολογικό αίτιο του…
Δύο θεμελιώδεις αρετές της ορθόδοξης πνευματικής ζωής: η ριζοσπαστική ταπείνωση και η εγκράτεια ως ελευθερία. Στην ασκητική γραμματεία, η ταπείνωση δεν είναι…
Η θέση του ιερέα στην ορθόδοξη ενορία ως εκπροσώπου του επισκόπου και ποιμένα της κοινότητας. Στην ορθόδοξη εκκλησιολογία ο πρεσβύτερος — κοινώς ιερέας — δεν…
Η προσθήκη «καὶ ἐκ τοῦ Υἱοῦ» στο Σύμβολο της Πίστεως: ιστορική πορεία και θεολογικές διαστάσεις. Το Filioque αποτελεί τη βασικότερη δογματική διαφορά μεταξύ…
Όταν η προσευχή παύει να είναι μια πράξη και γίνεται κατάσταση — η ζωντανή σχέση με τον Θεό σε κάθε στιγμή. «Προσεύχεσθε αδιαλείπτως» γράφει ο Απόστολος Παύλος…
Η εικόνα του Χριστού στην τοπική Εκκλησία — γιατί η Ορθοδοξία θεωρεί τον επίσκοπο κέντρο της ενότητας. Στην ορθόδοξη εκκλησιολογία, ο επίσκοπος δεν είναι…
Η αποτυχημένη απόπειρα ένωσης Ανατολής και Δύσης λίγο πριν την Άλωση. Η Σύνοδος Φερράρας-Φλωρεντίας αποτέλεσε την τελευταία και σοβαρότερη απόπειρα ένωσης…
Ο Ναός της του Θεού Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη: αρχιτεκτονική κορυφή του 6ου αιώνα και διαχρονικό σύμβολο της Ορθοδοξίας.
Η ορθόδοξη κατανόηση της μετάνοιας ως ριζική στροφή του νου, όχι απλή ηθική διόρθωση. Η ελληνική λέξη «μετάνοια» κρύβει μια ριζοσπαστική ιδέα: μετά + νοῦς…
Η ορθόδοξη θεολογία του γάμου ως εικόνας Χριστού-Εκκλησίας και πορείας προς τη βασιλεία. Στην ορθόδοξη παράδοση ο γάμος είναι μυστήριο.
Η μεγάλη ρήξη Ρώμης και Κωνσταντινουπόλεως: αίτια, αμοιβαίοι αναθεματισμοί και η σταδιακή εδραίωση του χωρισμού. Το Σχίσμα του 1054 αποτελεί την επίσημη έναρξη…
Η Σύνοδος της Κωνσταντινουπόλεως του 1872 και η καταδίκη του εθνοφυλετισμού — μία από τις σημαντικότερες κανονικές αποφάσεις της νεώτερης Ορθοδοξίας.
Η σφραγίδα της δωρεάς του Αγίου Πνεύματος που ολοκληρώνει την εισαγωγή στην Εκκλησία. Το Χρίσμα είναι το δεύτερο μυστήριο εισαγωγής στην Εκκλησία και ακολουθεί…
Η Αθωνική Πολιτεία, η σχέση της με το Οικουμενικό Πατριαρχείο και το ελληνικό κράτος. Το Άγιον Όρος δεν είναι αυτοκέφαλη Εκκλησία με τη συνήθη έννοια, αλλά…
Η μεταστροφή του Μεγάλου Πρίγκιπα Βλαδίμηρου του Κιέβου και του ρωσικού λαού στον Χριστιανισμό το 988 — γεγονός με ανυπολόγιστη ιστορική εμβέλεια.
Η μεταστροφή του ηγεμόνα Βορίδος-Μιχαήλ και του βουλγαρικού λαού στον Χριστιανισμό το 864 από το Βυζάντιο. Ο εκχριστιανισμός της Βουλγαρίας το 864 αποτελεί ένα…
Η θεολογία του Βαπτίσματος ως νέας γεννήσεως και θανάτου-αναστάσεως μαζί με τον Χριστό. Το Βάπτισμα είναι το πρώτο μυστήριο εισαγωγής στην Εκκλησία.
Από τον Άγιο Σάββα μέχρι το σύγχρονο Πατριαρχείο: η ιστορική πορεία της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία είναι ένα από τα παραδοσιακά…
Η Ορθόδοξη Εκκλησία των Τσέχικων Χωρών και της Σλοβακίας: από το έργο των αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου στο σύγχρονο αυτοκέφαλο.
Από τη βάπτιση των Ρως το 988 μέχρι την ανύψωση σε Πατριαρχείο το 1589 και τη σύγχρονη εποχή. Η Εκκλησία της Ρωσίας αποτελεί ένα από τα πέντε σύγχρονα ορθόδοξα…
Πώς τα χρώματα στις ορθόδοξες εικόνες λειτουργούν ως θεολογική γλώσσα. Στην ορθόδοξη εικόνα, το χρώμα δεν είναι απλώς αισθητικό μέσο — είναι θεολογική γλώσσα.
Η Πολωνική Ορθόδοξη Εκκλησία: αυτοκέφαλο 1924 από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, αναγνώριση από Μόσχα 1948, σύγχρονη παρουσία.
Η αποστολική ίδρυση και η αρχαία αυτοκεφαλία της Εκκλησίας της Κύπρου, που επιβεβαιώθηκε στη Γ' Οικουμενική Σύνοδο. Η Εκκλησία της Κύπρου διεκδικεί τον τίτλο…
Γιατί η ορθόδοξη εικόνα ακολουθεί συγκεκριμένο κανόνα και τι σημαίνει «καθ' ομοίωσιν» στην εικονογραφία. Η ορθόδοξη εικόνα δεν είναι ζωγραφικό έργο όπως…
Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας: αυτοκέφαλο το 1937, σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή στο κομμουνιστικό καθεστώς, αναβίωση από το 1991.
Η ίδρυση της αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ελλάδος, από τον τόμο του 1833 μέχρι τη συνοδική αναγνώριση του 1850. Η Εκκλησία της Ελλάδος είναι μία από τις…
Η Γεωργιανή Ορθόδοξη Εκκλησία διατηρεί μία από τις παλαιότερες αυτοκεφαλίες, με ρίζες που φτάνουν στον 4ο αιώνα και την αγία Νίνα.
Η Θεία Λειτουργία δεν είναι μία ακολουθία ανάμεσα σε άλλες — είναι η ίδια η Εκκλησία σε πράξη. Στην ορθόδοξη παράδοση, η Θεία Λειτουργία δεν είναι μία…
Η μακρά πορεία της Βουλγαρικής Εκκλησίας, από το αρχαίο πατριαρχείο της Πρεσλάβας έως τη σύγχρονη πατριαρχική αναγνώριση το 1953.
Το πεντάγραμμο σχήμα της αρχαίας ενιαίας Εκκλησίας: Ρώμη, Κωνσταντινούπολη, Αλεξάνδρεια, Αντιόχεια, Ιεροσόλυμα. Η έννοια της Πενταρχίας περιγράφει το…
Η σαρκική παρουσία του Υιού του Θεού ως κέντρο της ορθόδοξης χριστολογίας. Η ενανθρώπηση δεν είναι μία διδασκαλία ανάμεσα σε άλλες·
Από τη μεσαιωνική εκκλησιαστική παράδοση των Ρουμανικών Ηγεμονιών στο σύγχρονο Πατριαρχείο Ρουμανίας με έδρα το Βουκουρέστι.
Η μητέρα όλων των Εκκλησιών, η φύλαξη των Παναγίων Τόπων και η Αγιοταφική Αδελφότητα. Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων είναι η τέταρτη τη τάξει Εκκλησία της…
Η προσθήκη του Filioque στο Σύμβολο της Πίστεως και οι τριαδολογικές της συνέπειες. Η μονομερής προσθήκη του «Filioque» — δηλαδή «καὶ ἐκ τοῦ Υἱοῦ» — στο…
Η Εκκλησία της Αντιοχείας, αποστολική ίδρυση, θεολογική παράδοση και η αραβόφωνη Ορθοδοξία της Μέσης Ανατολής. Το Πατριαρχείο Αντιοχείας είναι η τρίτη τη τάξει…
Η συμβολή του Νικηφόρου του Ησυχαστή στη σωματική μέθοδο της νοεράς προσευχής. Ο Νικηφόρος ο Ησυχαστής (13ος αιώνας) είναι μία διφορούμενη μορφή της…
Η αρχαία Εκκλησία της Αλεξανδρείας, η θεολογική της παράδοση και η σύγχρονη αποστολή στην Αφρική. Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας είναι η δεύτερη τη τάξει Εκκλησία…
Η διδασκαλία του Ησυχίου του Πρεσβυτέρου για τη νήψη και τη μνήμη του Ιησού. Ο Άγιος Ησύχιος ο Πρεσβύτερος (πιθανώς 8ου-9ου αιώνα) είναι σχεδόν άγνωστος…
Η ίδρυση, η ανάπτυξη και η οικουμενική διακονία του Πατριαρχείου της Κωνσταντινουπόλεως. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως αποτελεί την πρώτη τη…
Η ψυχολογία των οκτώ λογισμών στον Ευάγριο και η συμβολή του στην ορθόδοξη ασκητική. Ο Ευάγριος ο Ποντικός (345-399) είναι από τους πρώτους ασκητικούς…
Η αναστήλωση των ιερών εικόνων και η οριστική καταδίκη της εικονομαχίας. Η Ζ' Οικουμενική Σύνοδος συγκλήθηκε το 787 στη Νίκαια από την αυτοκράτειρα Ειρήνη την…
Η καταδίκη του μονοφυσιτισμού και ο Όρος της Πίστεως περί των δύο φύσεων του Χριστού. Η Δ' Οικουμενική Σύνοδος συγκλήθηκε το 451 στη Χαλκηδόνα της Βιθυνίας από…
Η συλλογή νηπτικών κειμένων του Νικοδήμου Αγιορείτου ως άξονας της ορθόδοξης πνευματικής παράδοσης. Η Φιλοκαλία είναι η σημαντικότερη ανθολογία ασκητικών και…
Μια σύντομη εισαγωγή στη μονολόγιστη ευχή του Ιησού και τη θέση της στον ησυχασμό. Η νοερά προσευχή ή «προσευχή του Ιησού» είναι μια από τις παλαιότερες και…
Η καταδίκη του νεστοριανισμού και η επίσημη αναγνώριση του τίτλου «Θεοτόκος». Η Γ' Οικουμενική Σύνοδος συγκλήθηκε το 431 στην Έφεσο με πρωτοβουλία του…
Η ησυχαστική πρακτική της προσοχής — προσοχή του νου ως φύλακας της καρδιάς από τους λογισμούς. Στη γλώσσα των ησυχαστών, η λέξη «νήψη» περιγράφει μια…
Η Β' Οικουμενική Σύνοδος, η καταδίκη του μακεδονιανισμού και η ολοκλήρωση του Συμβόλου της Πίστεως. Η Β' Οικουμενική Σύνοδος συγκλήθηκε το 381 στην…
Η διάκριση ουσίας και ενεργειών του Θεού και η εμπειρία του ακτίστου φωτός στους ησυχαστές. Ο 14ος αιώνας υπήρξε αποφασιστικός για την ορθόδοξη πνευματικότητα.
Η πρώτη Οικουμενική Σύνοδος, η καταδίκη του αρειανισμού και η διατύπωση του Συμβόλου της Πίστεως. Η Α' Οικουμενική Σύνοδος συγκλήθηκε το 325 στη Νίκαια της…
Γιατί η ταπεινοφροσύνη θεωρείται από τους Πατέρες η ρίζα κάθε αρετής στην ορθόδοξη πνευματική ζωή. Στην ορθόδοξη παράδοση, η ταπείνωση δεν είναι μία αρετή…
Τὸ πλῆρες κείμενο τῆς Ἐγκυκλίου 3085 (2024) τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὸ Χριστεπώνυμο Πλήρωμα, περὶ τοῦ Γάμου καὶ τῆς οἰκογενείας.