Λαύρα τῶν Σπηλαίων τοῦ Κιέβου

Ἡ Λαύρα τῶν Σπηλαίων τοῦ Κιέβου εἶναι τὸ λίκνο τοῦ ὀρθόδοξου μοναχισμοῦ στὴ Ρωσία τοῦ Κιέβου — ἕνα ἀπέραντο συγκρότημα ναῶν χτισμένο πάνω ἀπὸ ἕνα λαβύρινθο σπηλαίων, ὅπου ἀναπαύονται τὰ λείψανα πλήθους ὁσίων.

Ἱστορία

Ἡ μονὴ ἱδρύθηκε τὸ 1051, ὅταν ὁ ὅσιος Ἀντώνιος, ἐπιστρέφοντας ἀπὸ τὸ Ἅγιον Ὄρος, ἐγκαταστάθηκε σὲ ἕνα σπήλαιο στοὺς λόφους πάνω ἀπὸ τὸν Δνείπερο. Γύρω του συγκεντρώθηκαν μαθητές — μὲ προεξάρχοντα τὸν ὅσιο Θεοδόσιο, ὀργανωτὴ τοῦ κοινοβιακοῦ βίου — καὶ ἔτσι γεννήθηκε ἡ πρώτη μεγάλη μοναστικὴ κοινότητα τῶν Ρὼς. Ἀπὸ τὴ Λαύρα ἐξῆλθαν ἱεράρχες, ἁγιογράφοι καὶ χρονικογράφοι· ἐδῶ συντάχθηκε καὶ τὸ ἀρχαιότερο ρωσικὸ χρονικό. Ἡ μονὴ ἔγινε τὸ πνευματικὸ κέντρο ὁλόκληρου τοῦ κόσμου τῶν Ρώς.

Ἀρχιτεκτονική

Τὸ συγκρότημα ἁπλώνεται σὲ δύο ἐπίπεδα: στὴν ἐπιφάνεια ὑψώνονται οἱ μεγάλοι ναοὶ μὲ τοὺς χρυσοὺς τρούλους — μὲ κορυφαῖο τὸν καθεδρικὸ τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου — καὶ τὸ ἐπιβλητικὸ κωδωνοστάσιο τῆς Μεγάλης Λαύρας, ἐνῷ κάτω ἀπὸ τὸ ἔδαφος ἐκτείνεται τὸ δίκτυο τῶν σπηλαίων. Τὰ Ἐγγὺς καὶ τὰ Μακρινὰ Σπήλαια εἶναι στενοὶ ὑπόγειοι διάδρομοι μὲ μικρὰ παρεκκλήσια καὶ κελλιά, λαξευμένα στὸ μαλακὸ ἔδαφος τῶν λόφων.

Σημασία

Στὰ σπήλαια τῆς Λαύρας φυλάσσονται ἄφθαρτα τὰ λείψανα δεκάδων ὁσίων — τῶν λεγομένων «ὁσίων τῶν Σπηλαίων» — ποὺ ἀποτελοῦν τόπο προσκυνήματος ἐπὶ αἰῶνες. Ὡς λίκνο τοῦ μοναχισμοῦ τῶν Ρὼς καὶ μέγα πνευματικὸ κέντρο, ἡ Λαύρα τῶν Σπηλαίων τοῦ Κιέβου εἶναι ἐγγεγραμμένη στὸν κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιᾶς τῆς UNESCO.