Ἅγιος Λάζαρος Λάρνακας

Ὁ ναὸς τοῦ Ἁγίου Λαζάρου στὴ Λάρνακα κτίστηκε πάνω ἀπὸ τὸν δεύτερο τάφο τοῦ ἁγίου Λαζάρου τοῦ τετραημέρου, τοῦ φίλου τοῦ Χριστοῦ ποὺ κατὰ τὴν παράδοση ἔζησε καὶ ποίμανε τὴν Ἐκκλησία τοῦ Κιτίου μετὰ τὴν ἀνάστασή του.

Ἱστορία

Κατὰ τὴν παράδοση, ὁ Λάζαρος μετὰ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀνάστασή του στὴ Βηθανία ἦλθε στὴν Κύπρο, ὅπου χειροτονήθηκε ἀπὸ τοὺς ἀποστόλους πρῶτος ἐπίσκοπος Κιτίου καὶ ἔζησε ἄλλα τριάντα ἔτη. Ὁ σημερινὸς ναὸς ἀνεγέρθηκε γύρω στὸ 890, μὲ χορηγία τοῦ αὐτοκράτορα Λέοντος ΣΤ΄ τοῦ Σοφοῦ, πάνω ἀπὸ τὸν τάφο τοῦ ἁγίου, τὰ λείψανα τοῦ ὁποίου εἶχαν ἐν τῷ μεταξὺ μεταφερθεῖ στὴν Κωνσταντινούπολη. Τὸ 1972 ἀνακαλύφθηκαν ξανὰ ἀνθρώπινα λείψανα κάτω ἀπὸ τὴν Ἁγία Τράπεζα, ποὺ ἀποδόθηκαν στὸν ἅγιο.

Ἀρχιτεκτονική

Πρόκειται γιὰ λίθινο ναὸ ποὺ ἀνήκει στὸν σπάνιο τύπο τοῦ τρίτρουλου, μὲ τοὺς τρεῖς τρούλους νὰ διατάσσονται κατὰ μῆκος τοῦ ἄξονα. Ἡ στέρεη, σχεδὸν ὀχυρὴ τοιχοποιία καὶ οἱ διπλοὶ σταυροθόλιοι δίνουν στὸ ἐσωτερικὸ μνημειακὸ χαρακτήρα. Τὸ ψηλὸ κωδωνοστάσιο εἶναι μεταγενέστερη προσθήκη τοῦ 18ου αἰῶνα: ἐπὶ Ὀθωμανῶν ἡ ἀνέγερση καμπαναριῶν εἶχε ἀπαγορευθεῖ, καὶ ἐπιτράπηκε ξανὰ μόλις τὸ 1857.

Τὸ τέμπλο καὶ ἡ σημασία

Ξεχωριστὸ καύχημα τοῦ ναοῦ εἶναι τὸ περίφημο ἐπίχρυσο ξυλόγλυπτο τέμπλο, ἔργο ἐξαιρετικῆς κυπριακῆς ξυλογλυπτικῆς, μὲ πλούσιο φυτικὸ καὶ εἰκονιστικὸ διάκοσμο σὲ μπαρὸκ διάθεση. Ὡς ἕνας ἀπὸ τοὺς σημαντικότερους προσκυνηματικοὺς ναοὺς τῆς Κύπρου, ὁ Ἅγιος Λάζαρος παραμένει ζωντανὸ λατρευτικὸ κέντρο τῆς Λάρνακας καὶ ἀφετηρία τῆς μεγάλης λιτανείας τοῦ Σαββάτου τοῦ Λαζάρου.