Ὁ ἐν ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, Ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως

Βίος

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ἐγεννήθη ἐν Ἀντιοχείᾳ περὶ τὸ 349. Ἐσπούδασε ῥητορικὴν παρὰ τῷ φημισμένῳ ἐθνικῷ Λιβανίῳ καὶ θεολογίαν παρὰ τῷ Διοδώρῳ Ταρσοῦ. Μετὰ ἑξαετῆ ἀσκητικὴν περίοδον ἐχειροτονήθη πρεσβύτερος καὶ ἐπὶ δώδεκα ἔτη ἐκήρυξεν εἰς τὴν Ἀντιόχειαν, κερδίζων τὸ ἐπώνυμον «Χρυσόστομος». Τὸ 397 ἀνῆλθεν εἰς τὸν θρόνον τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ὅπου ὑπέστη διωγμοὺς ἐκ μέρους τῆς αὐτοκρατείρας Εὐδοξίας· καθῃρέθη ἀδίκως εἰς τὴν Σύνοδον τῆς Δρυὸς τὸ 403 καὶ ἐτελείωσεν ἐξόριστος εἰς τὰ Κόμανα τοῦ Πόντου τὴν 14ην Σεπτεμβρίου τοῦ 407 μὲ τὰ τελευταῖα λόγια «Δόξα τῷ Θεῷ πάντων ἕνεκεν».

Διδασκαλία

Σώζονται περισσότεραι τῶν 800 Ὁμιλιῶν — ἑρμηνευτικαὶ καθ’ ὁλόκληρον τὴν Καινὴν Διαθήκην, κυρίως ἐπὶ τοῦ Ματθαίου, τοῦ Ἰωάννου, τῶν Πράξεων καὶ τῶν Ἐπιστολῶν τοῦ Παύλου. Ἑρμηνεύει κατὰ τὴν ἀντιοχειανὴν παράδοσιν ἱστορικογραμματικῶς, μὲ ποιμαντικὸν προσανατολισμὸν καὶ ἀφοπλιστικὴν σαφήνειαν. Ἡ Θεία Λειτουργία ποὺ φέρει τὸ ὄνομά του τελεῖται τὸ μεγαλύτερον μέρος τοῦ ἔτους εἰς ὅλην τὴν Ὀρθοδοξίαν.

Σημασία

Ὁ Χρυσόστομος ἑνώνει τὴν θεολογικὴν ἀκρίβειαν μὲ τὴν φλογερὰν ποιμαντικὴν εὐθύνην. Ἡ φωνή του παραμένει ζωντανὴ καθημερινῶς εἰς τὴν λειτουργικὴν ζωὴν τῆς Ἐκκλησίας. Συγκαταριθμεῖται μεταξὺ τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν.

Τὸ κείμενον

Στὸ πρωτότυπον (PG 48): Περὶ Ἱερωσύνης — οἱ ἓξ λόγοι, σὲ διάλογον μὲ τὸν Μέγαν Βασίλειον, περὶ τοῦ ὕψους καὶ τῆς εὐθύνης τῆς ἱερωσύνης.